Sýndareignir
- Sýndareignir (e. crypto-assets) eru verðmæti á stafrænu formi sem hægt er að nota sem greiðslu fyrir vöru og þjónustu eða sem fjárfestingu.
- Dæmi um sýndareignir eru Bitcoin og Ethereum.
- Sýndareignir eru ekki gefnar út eða stýrt af opinberum aðila eins og seðlabanka.
- Dreifð færsluskrártækni (e. Distributed Ledger Technology, DLT) er notuð til að framkvæma viðskipti og færslur með sýndareignir. Bálkakeðja (e. Blockchain) er dæmi um dreifða færsluskrártækni.
- Viðskipti með sýndareignir geta verið mjög áhættusöm.
- Þú getur tapað öllu því sem þú fjárfestir.
- Verð getur sveiflast hratt á stuttum tíma.
- Þú getur orðið fórnarlamb svika, svindls, rekstrarstöðvunar eða tölvuárása.
- Það er ólíklegt að þú njótir nokkurra réttinda eða bóta, líkt og gildir um fjáreignir í bönkum, fari hlutirnir á versta veg. Eftirlit með sýndareignum er lítið sem ekkert, þar til sett hafa verið lög um markaði fyrir sýndareignir.
- Engar reglur eða lög gilda um sýndareignir.
- Þjónustuveitendum sýndareigna ber að fara eftir lögum nr. 140/2018 um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka.
- Fyrirhugað er að innleiða reglugerð ESB um markaði fyrir sýndareignir (e. Markets in Crypto-Assets Regulation) á Íslandi.
- Lög um innviði fyrir fjármálagerninga sem byggjast á dreifðri færsluskráartækni nr. 56/2024.
- Eftirlit með þjónustuveitendum sýndareigna takmarkast við eftirlit með aðgerðum gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka í samræmi við lög nr. 140/2018.
- Ekkert eftirlit er með neytendavernd vegna viðskipta með sýndareignir.
Hópfjármögnun
- Hópfjármögnun er fjármögnunarleið sem lítil sprotafyrirtæki og einstaklingar nota oft til að afla fjármagns til ákveðinna verkefna.
- Margir aðilar leggja fram litla fjárhæð, ýmist sem styrk, í skiptum fyrir vöru eða þjónustu, eignarhlut í fyrirtæki eða í formi láns.
- Fjármögnunin fer fram annað hvort á vefsíðum hópfjármögnunarfyrirtækja eða samfélagsmiðlum.
- Þjónustuaðilar taka þóknun af þeirri fjármögnun sem aflað er, mismunandi er hversu há sú þóknun er en yfirleitt hlutfall af fjárhæð sem safnast.
- Algengast er að skuldfært sé af greiðslukortum. Því er mikilvægt að ganga úr skugga um að um öruggar greiðslusíður sé að ræða.
- Engar reglur gilda um hópfjármögnun.
- Fyrirhugað er að innleiða reglugerð um evrópska hópfjármögnunarþjónustuveitendur fyrir fyrirtæki.
- Seðlabanki Íslands fer ekki með eftirlit með hópfjármögnun.